Kort gezegd: zodra u beslist er volledig voor te gaan, denk er dan niet te lang over na — maar zorg wel dat u alles goed structureert.

De meeste Belgische start-ups richten een vennootschap op zodra ze inkomsten beginnen te genereren, externe financiering willen aantrekken, aandelen willen uitgeven aan medeoprichters of werknemers, en hun persoonlijke aansprakelijkheid willen beperken.

Waarschijnlijk richt u een BV (besloten vennootschap) op. Deze vennootschapsvorm biedt veel flexibiliteit (die u verderop zal nodig hebben), terwijl de kosten beperkt blijven.

Investeerders verwachten doorgaans dat er een vennootschapsstructuur staat vóór ze investeren.

De veiligste manier om uw handelsnaam en/of logo te beschermen, is ze als merk te registreren. Een merkregistratie laat u toe anderen te verhinderen een identieke of gelijkaardige naam te gebruiken voor identieke of gelijkaardige producten of diensten.

Voor u de naam gebruikt en/of registreert, moet u nagaan of ze nog beschikbaar is (als handelsnaam, merk en domeinnaam). Idealiter registreert u uw merk vóór de publieke lancering of voordat u fors investeert in branding. Uw naam later wijzigen kan immers duur uitvallen.

Kortom: controleer de beschikbaarheid, leg uw domeinnaam vast en registreer uw merk vroeg om latere problemen te vermijden.

Gemakkelijke vraag, moeilijk antwoord.

Er bestaat geen vaste formule. Denk na over wie het idee of concept aanbracht, wie de technologie ontwikkelde, wie geld investeerde en wie voltijds werkt. Dit is het fundament van uw onderneming, dus maak er geen overhaaste beslissing van.

Spreek alleen een structuur af die voor iedereen eerlijk aanvoelt — vandaag én in de toekomst. Zo niet, kan dat u later duur komen te staan.

Wanneer u en uw medeoprichters op één lijn zitten, denkt u best ook aan investeerders. Zij kijken anders naar uw onderneming en verwachten doorgaans vestingmechanismen voor oprichters om langetermijnengagement te verzekeren.

Ja. Absoluut.

Het kan voelen alsof u op één lijn zit — maar is dat ook zo? Een oprichters- (of aandeelhouders)overeenkomst regelt de verdeling van aandelen, vesting, governance, IP-eigendom, niet-concurrentieverplichtingen en exitscenario’s. Nog belangrijker: ze dwingt de moeilijke gesprekken af.

Zie het als uw vangnet: interessant om te lezen wanneer alles goed gaat, essentieel wanneer dat niet zo is.

Inzicht van de ‘advocaten-die-alles-al-gezien-hebben’: veel start-upgeschillen ontstaan omdat oprichters deze afspraken nooit hebben geformaliseerd. Want ‘Hé, ik ga volledig voor het team en het idee!’.

Pas op voor piraten! IP behoort niet automatisch toe aan uw vennootschap.

Zorg ervoor dat IP-rechten correct worden overgedragen — ook door de oprichters. Veel start-ups werken met freelancers, dus kijk hun overeenkomsten zorgvuldig na. Denk ook aan IP die vóór de oprichting werd ontwikkeld.

Zorg dat u IP-overdrachtsovereenkomsten ondertekent, dat arbeidsovereenkomsten IP-clausules bevatten en dat freelanceontwikkelaars alle IP-rechten aan de vennootschap overdragen. Doe het, al is het maar voor uw investeerders. Zij zullen er belang aan hechten.

Ja — en dit beoordeelt u best zo vroeg mogelijk. Als uw start-up een technische innovatie ontwikkelt, kan die in aanmerking komen voor octrooibescherming, wat uw concurrentiepositie kan versterken en de waarde van uw onderneming voor investeerders kan verhogen.

Timing is cruciaal: openbare bekendmakingen (zoals productlanceringen, pitchdecks, GitHub-repositories of presentaties) kunnen de octrooieerbaarheid vernietigen. Overweeg een beoordeling van de octrooieerbaarheid vóór u uw technologie publiek bekendmaakt.

Uw start-up moet algemene voorwaarden invoeren wanneer zij digitale producten of diensten verkoopt, een SaaS-platform uitbaat, API’s aanbiedt en klanten (online) aan boord haalt. Kortom, zodra u zaken begint te doen.

Deze voorwaarden moeten aansprakelijkheidsbeperkingen, betalingsvoorwaarden, serviceniveaus, gebruiksvoorwaarden, IP-eigendom en bepalingen rond vertrouwelijkheid, gegevensbescherming of andere regelgevingsvereisten regelen.

Voor B2C-diensten gelden aanvullende regels inzake consumentenbescherming.

Meestal wel. Als u in het kader van uw diensten persoonsgegevens verwerkt, moet u onder de AVG een privacybeleid voorzien.

Dit beleid moet uitleggen welke persoonsgegevens u verzamelt, waarom u ze verwerkt, hoelang u ze bewaart en welke rechten betrokkenen hebben.

De AVG is van toepassing wanneer u persoonsgegevens van personen in de EU verwerkt in het kader van uw diensten aan EU-gebruikers. Dus vermoedelijk is de AVG vanaf het begin op uw start-up van toepassing. Zorg er in de beginfase voor dat u uw basiscompliance kunt aantonen met verantwoordingsdocumentatie.

Ja.

Onder de AVG moet u verwerkersovereenkomsten sluiten met dienstverleners die namens uw vennootschap persoonsgegevens verwerken, zoals cloudhostingproviders, SaaS-platformen, CRM-systemen en aanbieders van analyseoplossingen.

De meeste gerenommeerde aanbieders bieden standaard-DPA’s aan, maar kleinere dienstverleners vaak niet.

Mogelijk.

De EU AI Act is niet alleen van toepassing op vennootschappen die AI-systemen ontwikkelen, maar ook op ondernemingen die AI gebruiken of integreren in hun producten of diensten.

Of die van toepassing is, hangt af van factoren zoals het gebruik van het AI-systeem en het risiconiveau. We raden aan vroeg te beoordelen of uw activiteiten binnen het toepassingsgebied van de AI Act vallen en welke complianceverplichtingen mogelijk gelden. We helpen u graag!

Een seedronde is een vroege financieringsronde waarmee u een eerste product bouwt en het businessmodel valideert. Het doel is belangrijke mijlpalen te bereiken die de vennootschap in staat stellen een grotere Series A-ronde op te halen.

In België worden seedinvesteringen vaak gedaan door business angels, seedfondsen, acceleratorprogramma’s of VC-fondsen in vroege fase.

In deze fase van uw onderneming is het pakket juridische documenten waarschijnlijk eerder beperkt. Zorg dat de basis aanwezig is: documentatie over de vennootschapsstructuur, het aandelenbezit en de cap table, oprichters- / aandeelhoudersovereenkomsten, IP-eigendom, kerncontracten, arbeidsovereenkomsten / managementovereenkomsten en regelgevingscompliance (zoals AVG-compliance).

Wanneer start-ups buiten België uitbreiden, krijgen ze te maken met verschillende juridische complexiteiten.

Ten eerste moeten ze navigeren door verschillende vennootschapsrechtelijke regimes en vennootschapsvormen, elk met eigen governanceregels, kapitaalvereisten en bestuurdersaansprakelijkheid. Ten tweede moeten ze omgaan met verschillende rechtssystemen (bv. continentaal recht versus common law), wat invloed heeft op de manier waarop contracten worden opgesteld en afgedwongen. Ten derde verschillen financieringspraktijken per rechtsgebied, onder meer wat betreft de verwachtingen van investeerders en de gebruikte instrumenten. 

Er zijn initiatieven voor Europese harmonisering van het vennootschapsrecht, maar in de praktijk blijven nationale regels overheersen.

Start-ups moeten bij internationale expansie ook rekening houden met fiscale, arbeidsrechtelijke, IP- en regelgevingsimplicaties.

Een ESOP (Employee Stock Option Plan) kan erg nuttig zijn, omdat u ermee aandelenbelang kunt toekennen aan werknemers, doorgaans via aandelenopties of inschrijvingsrechten die in de tijd vesten. Het is standaard in het start-upecosysteem en een belangrijk instrument in de strijd om talent, omdat het helpt werknemers aan te trekken en te behouden (ja, ook zelfstandige opdrachtnemers en zelfstandige medewerkers) door hen groeipotentieel te bieden. Bij een goede structurering kunnen aandelenopties ook een fiscaal efficiënt voordeel voor de optiehouder bieden.

ESOP’s laten u tegelijk toe cashlonen te verlagen, waardoor u de burn op korte termijn beperkt en werknemers afstemt op waardecreatie op lange termijn.

NDA’s (Non-Disclosure Agreements) zijn nuttig wanneer u vertrouwelijke informatie bespreekt met partners, opdrachtnemers of potentiële kopers. Investeerders zijn doorgaans terughoudend om in een vroege fase NDA’s te ondertekenen, maar zorg ervoor dat u er één hebt vóór u gevoelige informatie deelt.

Typische fouten zijn onduidelijke IP-eigendom, gebrek aan afstemming via een duidelijke oprichters- of aandeelhoudersovereenkomst, slecht gestructureerde fondsenwerving, zwakke klantencontracten en het negeren van compliance (zoals AVG-compliance).

‘Zo snel mogelijk’ volstaat niet zeker?

Maar eerlijk: zo snel mogelijk — binnen het redelijke.

We begrijpen dat juridische budgetten in de beginfase beperkt zijn en dat u al genoeg op uw bord hebt. Ons doel is u pragmatisch te helpen de basis goed te regelen.

Als we uw onderneming, uw verhaal en uw uitdagingen begrijpen, kunnen we u begeleiden en problemen signaleren vóór ze problemen worden.

Juridische ondersteuning mag u niet vertragen — ze moet u helpen sneller en veiliger vooruit te gaan.

Gebruikelijke instrumenten zijn aandeleninvesteringen, converteerbare leningen en achtergestelde leningen:

Aandeleninvesteringen (via een kapitaalverhoging) zijn de meest gebruikelijke manier om financiering op te halen. Investeerders brengen kapitaal in de vennootschap in ruil voor aandelen, vaak gecombineerd met een aandeelhoudersovereenkomst die governance en investeerdersrechten vastlegt.

Via een converteerbare lening verstrekt een investeerder financiering die op een later moment wordt omgezet in aandelen (meestal bij de volgende financieringsronde). In ruil kan de investeerder een korting op de toekomstige aandelenprijs en/of een waarderingsplafond krijgen. Een bekende variant is de SAFE (Simple Agreement for Future Equity), geen schuldinstrument maar een contractueel recht om in de toekomst aandelen te ontvangen, zonder rente, terugbetalingsverplichting of vervaldag. Hoewel SAFE’s internationaal breed worden gebruikt, zijn ze geen erkend juridisch concept naar Belgisch recht en vereisen ze dus een zorgvuldige structurering.

Achtergestelde leningen worden ook gebruikt, zij het minder gangbaar in venturefinanciering dan typische converteerbare instrumenten. Ze zijn achtergesteld omdat ze na andere schuldeisers komen en worden vaak ingezet naast aandelenkapitaal of publieke financiering (bv. PMV).

Vooral in de beginfase van uw start-up kunnen converteerbare instrumenten interessant zijn. Ze laten u toe financiering op te halen, terwijl u de waarderingsbespreking uitstelt tot een latere financieringsronde.

Afhankelijk van de sector moet u mogelijk rekening houden met de AVG, NIS2 (cybersecurity), de AI Act, de Digital Services Act, de Data Act en sectorspecifieke regelgeving (fintech, healthtech).

Regelgevingscompliance wordt steeds belangrijker naarmate uw start-up doorgroeit tot scale-up of verder.

Belangrijkste wetgeving in één oogopslag:

• AVG (Algemene Verordening Gegevensbescherming): is van toepassing wanneer u persoonsgegevens verwerkt. Ze legt strikte regels op inzake gegevensgebruik, transparantie, beveiliging en de rechten van betrokkenen. Bijna elke tech-start-up valt binnen het toepassingsgebied.
• NIS2: legt verplichtingen op inzake beheer van cybersecurityrisico’s en incidentmelding voor essentiële en belangrijke entiteiten (waaronder veel digitale dienstverleners en scale-ups). Bijzonder relevant wanneer u kritieke of digitale infrastructuur exploiteert.
• AI Act: voert een risicogebaseerd kader voor AI-systemen in. Hoogrisico-AI (bv. in HR, gezondheidszorg of financiën) is onderworpen aan strikte vereisten inzake transparantie, documentatie en toezicht. Ook tools met een lager risico kunnen informatieverplichtingen doen ontstaan.
• Digital Services Act (DSA): is van toepassing op onlineplatformen en tussenpersonen. Ze regelt contentmoderatie, transparantie en verantwoordelijkheden ten aanzien van gebruikers, vooral voor marktplaatsen, sociale platformen en hostingdiensten.
• Data Act: richt zich op toegang tot en het delen van data die worden gegenereerd door verbonden producten en diensten (IoT). Ze creëert rechten en verplichtingen rond datagebruik, portabiliteit en contractuele billijkheid.
• Sectorgebonden regelgeving: afhankelijk van uw sector kunnen aanvullende regels gelden (bv. fintechlicenties, regelgeving voor medische hulpmiddelen, telecomregels). Die kunnen uw go-to-marketstrategie aanzienlijk beïnvloeden.