Op 1 juli 2023 is het Belgische screeningsmechanisme voor buitenlandse directe investeringen of ‘FDI’ in werking getreden. Hiermee is België een van de laatste EU-lidstaten die wetgeving heeft aangenomen om zijn nationale veiligheid, openbare orde en strategische belangen te beschermen tegen de impact van FDI.
Fusies, overnames en investeringstransacties die vanaf die datum worden ondertekend en waarbij een niet-EU-investeerder betrokken is, kunnen onderworpen zijn aan een verplichte voorafgaande meldingsplicht bij de Interfederale Screeningscommissie (ISC) vóór closing.
Niet-EU investeerders en Belgische doelvennootschappen
Het FDI-regime screent enkel investeringen door “buitenlandse investeerders” in Belgische doelvennootschappen (of andere rechtspersonen) met bestaande activiteiten.
Dit betekent dat de regeling van toepassing is op (i) elke natuurlijke persoon met een hoofdverblijfplaats buiten de EU, (ii) ondernemingen die buiten de EU zijn gevestigd en (iii) ondernemingen waarvan de uiteindelijke begunstigde (“UBO“) zijn hoofdverblijfplaats buiten de EU heeft.
Herstructureringen binnen een groep vallen niet onder de uitzondering. Investeringen die gericht zijn op het opzetten van nieuwe economische activiteiten zonder bestaande activiteiten over te nemen, vallen echter buiten het toepassingsgebied.
Fusies, overnames en investeringstransacties in gevoelige sectoren
Het screeningsmechanisme is van toepassing op fusies, overnames en investeringstransacties die leiden tot de verwerving van controle of van minstens 25% (cumulatief) van de stemrechten in Belgische doelvennootschappen die actief zijn in bepaalde sectoren.
Deze sectoren omvatten essentiële infrastructuur, cruciale veiligheidsmiddelen, cruciale grondstoffen, de private veiligheidssector, mediavrijheid en -pluralisme, en strategische technologieën in de biotechnologiesector.
In het algemeen vallen ook Belgische entiteiten die toegang hebben tot gevoelige informatie en persoonsgegevens, of die dergelijke informatie kunnen controleren, onder het toepassingsgebied. Het spreekt voor zich dat deze criteria een brede impact kunnen hebben op verschillende sectoren en ondernemingen.
Voor Belgische entiteiten die actief zijn in de energie, defensie, cybersecurity en elektronische communicatie sectoren en die in het voorgaande boekjaar een omzet van ≥ EUR 100 miljoen hebben gerealiseerd, geldt een drempel van 10% of meer van de stemrechten.
Procedure
Het FDI-regime voert een verplichte en opschortende voorafgaande meldingsplicht in bij de Interfederale Screeningscommissie (ISC) voor buitenlandse investeringen die aan de voormelde drempels voldoen.
In principe moeten investeringen worden aangemeld tussen ondertekening en closing. Ontwerpovereenkomsten kunnen echter ook worden aangemeld, op voorwaarde dat de partijen uitdrukkelijk verklaren dat zij voornemens zijn een overeenkomst te sluiten die in alle wezenlijke opzichten niet aanzienlijk afwijkt van de ontwerpovereenkomst. De te verstrekken informatie omvat onder meer de eigendomsstructuur van de buitenlandse investeerder en de doelvennootschap, de geschatte waarde van de investering, de bedrijfsactiviteiten van de (groep van de) buitenlandse investeerder en de doelvennootschap, en de financiering van de investering, inclusief de herkomst daarvan. Na indiening van de melding vangt de beoordelingsfase aan.
De beoordelingsfase heeft een voorziene termijn van 30 kalenderdagen vanaf het ontvangst van een volledige melding. Indien geen risico wordt vastgesteld, of indien binnen deze termijn geen beslissing wordt genomen, kan de voorgenomen transactie worden uitgevoerd. Indien er echter risico’s voor de nationale veiligheid of de strategische belangen van België worden geïdentificeerd, zal de ISC de screeningsfase van de procedure opstarten.
Tijdens de beoordelingsfase kan een hoorzitting worden georganiseerd, bijkomende informatie worden opgevraagd, een verlengde termijn worden opgelegd in geval van complexe screenings en kunnen andere instanties om advies worden gevraagd.
Vervolgens neemt de ISC een beslissing, zijnde (i) een positieve onvoorwaardelijke beslissing, (ii) een negatieve beslissing of (iii) een positieve beslissing onder voorwaarden (onderworpen aan bepaalde risicobeperkende maatregelen).
Voor de beoordelingsfase is geen vaste termijn voorzien. De uiteindelijke beslissing kan door de partijen worden aangevochten bij het Marktenhof in Brussel.
Handhaving
Indien onjuiste of misleidende informatie werd verstrekt of indien een meldingsplichtige investering niet werd gemeld, kunnen beleggers worden onderworpen aan boetes van maximaal 10% of 30% van het deel van de transactiewaarde dat aan de Belgische rechtspersoon wordt toegerekend.
De ISC kan tot twee jaar na de uitvoering van de investering een onderzoek instellen naar afgeronde transacties (verlengbaar tot vijf jaar in geval van kwade trouw), wat ertoe kan leiden dat de transactie ongedaan wordt gemaakt of dat er corrigerende maatregelen worden opgelegd.
Conclusie
Het nieuwe FDI-screeningsmechanisme kan een aanzienlijke impact hebben op de timing van de transactie en mogelijk ook op de zekerheid van de deal. Bijgevolg moet FDI-screening vanaf het begin worden meegenomen bij elke geplande transactie waarbij niet-EU-investeerders betrokken zijn.
